Ziende blind
Als je niet meer bij de jongsten bent dan is een bril waarschijnlijk een dagelijkse noodzaak geworden, om te lezen, om veilig te kunnen autorijden, of voor beide. Als we niet goed kunnen zien wordt onze vrijheid sterk beperkt. Dankzij de bril behouden we een duidelijk zicht op de zaken. En dan zijn er nog de televisie en internet die het mogelijk maken om quasi alles te zien wat er in de wereld gebeurt.
En toch is er veel dat we niet zien. We krijgen beelden van oorlogen, maar we zien niet wat de vluchtelingen aan angsten en ontberingen moeten doorstaan. We zien bedelaars in de straten van de grote stad, maar we hebben geen zicht op de redenen van hun situatie en hoe ze zich daarbij voelen. We zien kinderen op school, maar we zien niet wie er buikpijn heeft omdat hij schrik heeft gepest te worden.
We zijn allemaal een beetje blind, dikwijls om onszelf te beschermen. Alle leed in de wereld zien zou ondraaglijk zijn. Onze eigen problemen zijn dikwijls al heftig genoeg. Soms is het leed dat we hebben meegemaakt zo groot dat we het weggestopt hebben, dat we het nooit meer willen zien. Het is een veel voorkomende overlevingstactiek.
Zondag vertelt Johannes in het evangelie over een bedelaar die blind geboren was. Snel was er discussie onder de leerlingen die zich afvroegen of hij er zelf schuld aan had, dan wel zijn ouders. Geen dwaze vraag als je weet welke trauma’s kinderen kunnen meemaken. Maar over wie schuldig zou zijn wilde Jezus niet praten. Hij wilde genezen. Hij spuwde op de grond, maakte wat slijk van zand en speeksel en streek dat op de ogen van de blinde. Daarna zei hij tegen hem: ‘Vooruit, ga u wassen in het Siloambad’. De man ging ernaartoe, waste zich en kwam ziende terug.
Hoe help je iemand die zich in een uitzichtloze situatie bevindt, die niet meer ziet hoe het verder moet? Je kan iemands ogen niet open trekken. Zien kan je niet dwingen. Enkel met voorzichtigheid en gevoeligheid kan iemand ertoe gebracht worden om iets onder ogen te (durven) zien. Soms is de eerste stap de ogen te beschermen, ze liefdevol af te schermen van wat nu schijnbaar de waarheid is. Daarmee moet de persoon dan zelf op weg, tastend, om een nieuwe waarheid te ontdekken. Om uiteindelijk het vuile verleden van zich af te kunnen wassen en een nieuwe reinheid te vinden, nieuwe inzichten, ziende met frisse ogen, vrij.