Somberheid
De dood van Jezus moet een hele klap geweest zijn voor zijn leerlingen. Ze waren niet enkel een vriend verloren, ook hun hoop op een nieuwe wereld was volledig verdwenen. Jezus had in al wat hij zei en deed laten doorschemeren hoe een betere wereld er kon uitzien: vol menselijkheid en begrip, zonder uitsluiting, macht en geweld. Dat mooie vooruitzicht was stukgeslagen.
In het evangelie van zondag vertelt Lucas hoe twee van de leerlingen in grote teleurstelling wegtrokken uit Jeruzalem. Somberheid stond op hun gezicht te lezen. Niets had nog zin. Waar was God nu Jezus dood was? Onderweg ontmoetten ze iemand die hen aanhoorde en verbaasd was over hun moedeloosheid en droefheid. Al pratend beseften ze weer dat de geschiedenis van hun volk zoals beschreven in de oude teksten, ook hoopvol kan gelezen worden. In de “oude” lezing is God machtig, streng en straffend soms, een heerser over een uitverkoren volk. Jezus leerde hoe God welwillend is, meelevend, steeds nabij en begripvol voor elke mens, als een vader. De leerlingen kregen weer hoop en nodigden hun compagnon de route uit om bij hen te blijven en samen iets te eten. En dan werd de herkenning volledig, het verliep helemaal alsof Jezus er weer bij was.
De twee Emmaüsgangers zijn voor ons geen onbekenden. Wij kennen ook dagen dat we alles nogal zwart inzien. Christenen blijven daarvan niet gespaard: ze zijn met weinig, het aantal priesters krimpt, de kerken lopen leeg. Allemaal begrijpelijke redenen om ook een somber gezicht op te zetten. Vandaag is het nog acuter: de kerken zijn allemaal letterlijk leeg. We voelen ons verwant met de leerlingen van Jezus toen hun leermeester dood en begraven was, in complete verwarring omdat het graf leeg was, zoals onze kerken.
We stappen weg van de lege kerk en vragen ons af waar God dan nog wel zou kunnen zijn. De vrouwen destijds zegden dat Jezus niet gezocht moest worden in het graf. Wat zouden ze ons vandaag zeggen? Dat God en Jezus niet gezocht moeten worden in de kerk?
Zou het kunnen dat we teksten anders moeten lezen, bijbelteksten, teksten over sociale zekerheid en gezondheidszorg? Dat God vandaag te vinden is waar mensen ondanks angst en moeilijkheden voor zieken blijven zorgen? Dat Jezus aan het werk is in de gangen van de ziekenhuizen, in de zalen van intensive care en spoedopname? Dat hij over de schouder van de laboranten meekijkt als ze testen onderzoeken? Dat God aanwezig is in de gezinnen waar ze met geduld en creativiteit elkaar dragen en verdragen? Misschien is God vandaag meer onder ons aan het werk dan we ooit konden vermoeden.